ACISU KÖYÜ RESMİ İNTERNET SİTESİ

         İş başvuruları ile ilgili yazımda belirttiğim üzere, personel seçiminde yazılı sınavlar, uygulamalı sınavlar ve görüşme (mülakat) türünden değerlendirmeler yapılabilmektedir. Bir iş başvurusunda; bu değerlendirmelerden sadece bir tanesi yapılabildiği gibi, üçünün de yapıldığı bir değerlendirme olabilir.  Görüşme yada mülakat olarak bilinen değerlendirme yöntemi, tek başına kullanılıyor olabilir. Eğer diğer yöntemler de kullanılacak ise, görüşme yöntemi en son sırada karşımıza çıkmaktadır. Yani adaylar önce yazılı-uygulamalı sınavlar ile elenebilir. Son olarak görüşmeye geçilmiş olur. Yada bir eleme yapılmayıp, puanlama esasında yazılı-uygulamalı sınavlardan alınan puanlar üzerine son olarak görüşmeden elde edilen puanlar eklenerek, toplam puanlar üzerinden aday seçimi yapılabilir. Görüşme yönteminin en önemli amacı, aday hakkında yeterli bilgiyi sağlamaktır. Bunun yanında işletme hakkında bilgi vermek, yapısını, işleyişini, politikalarını, yapılacak işin detaylı özelliklerini adaya aktarmak için de görüşme yöntemi önem arz eder.
         Türkiye’de personel seçiminde kullanılan yöntemlerde sadece görüşme yöntemini kullanan işletmelerin sayısı oldukça fazladır. Görüşmeyi işletme adına bir kişi yürütebileceği gibi, özel olarak oluşturulmuş bir görüşme grubu da yürütebilir. Bir aday, kendisine her türlü soru sorulabileceğini bilerek görüşmeye psikolojik olarak da hazır olmalıdır.
         Türkiye’de ciddi yaklaşımı olmayan işletmeler ile yapılan iş görüşmelerinde, adaya özellikle ücret ve sigorta hakkında bilgi verilmemekte, “hele bir başla, bakarız” denilmektedir. Bu şekilde iş görüşmesinde bulunan adayın birçok sorusu da muallâkta bırakılabilmektedir. Hatta bu tür görüşmelerin çoğu ayaküstü, yalnız olunmayan bir kalabalık ortamında, “hemen geç, başla” anlayışı ile yapılmaktadır. İşletme yöneticileri bu durumlara meydan vermemeli, iş başvurusunda bulunan adaya gerekli ciddiyeti göstermeli, müsait bir yere alıp karşılıklı oturmak suretiyle iş ve niteliklerine yönelik detaylı görüşmede bulunacak medeni davranışı gösterebilmelidirler. İş konusunda ciddiyetsiz bir anlayış içinde olan işletmelerde sürekli olarak “eleman aranıyor” ilanlarını görürüz. Neden? Çünkü alınan eleman daha sonra farklı şartlar altında çalışmaya başlamıştır. Örneğin, alınan elemana iş görüşmesi sırasında “hele bir başla, bakarız” denmiş, işe başlayan elemanın iş sorumluluğu gittikçe artmış, çalışma saatlerine uyulmamış, ücret ödemesi yaptırılan işe göre dengesiz olmuş veya zamanında ödenmemiş, epey zaman geçmesine rağmen sigortası yapılmamış olabilir. Bu durum ile sonradan karşılaşan çalışan, daha en başından iş görüşmesi esnasında ne ile karşı karşıya olduğunu bilse idi, bu işe girmek istemeyebilir, zaman kaybetmemiş olabilirdi. Hâlbuki bir iş görüşmesinde yöneticinin yapması gereken davranış, “Ne iş yapılacak, hangi saatlerde çalışılacak, bunun karşılığında kaç para ödenecek, ne tür kıyafetler giyilecek, yemek verilecek mi, sigorta yapılacak mı, diğer sosyal durum yada haklar nelerdir?” gibi soruların cevabını iş başvurusunda bulunan adaya daha en başından açık açık söyleme durumudur.
         İş görüşmelerinde şu hususlar hem iş veren hem işe başvuran tarafından önemle dikkate alınmalıdır:
         İş veren; “ben alacağım elemana bu işi öğreteceğim ve onu yetiştireceğim, bunun için hak ettiği ücreti vereceğim ve sigortasını yaptıracağım” demelidir. Ayrıca çalışanlarına medeni ölçüler içerisinde ve sevgi ile davranmalıdır. Çalışanlar, işverenlerin kölesi değildirler. İşçidirler insani ve kanuni hakları dahi vardır. Özellikle ücret ve sigorta meselesinin bir “kul hakkı” olduğu da unutulmamalıdır.
         İşe başvuran; “ben bu işe alınırsam öğreneceğim yada layığı ile yapacağım, bu işte yükseleceğim” demeli, kendi işyerinde çalışıyormuş gibi gayretli, işverenlerine yada üstlerine saygı ile davranmalı, iş yerinin menfaatlerini ve sırlarını koruyucu bir yaklaşım içinde olmalıdır.
         Aşağıda iş görüşmelerinde bilinmesi gereken durumları, ilgili literatürden alıntı yaparak aktarıyorum. Faydalı olması temennisiyle.

         İş Görüşmesine Hazırlık

         Başvurmayı düşündüğünüz işletmeyi araştırınız ve hakkında ön bilgi edininiz. “Kimdir, ne iş yapar, büyüklüğü nedir, kaç çalışanı vardır, şubesi var mıdır?” gibi sorulara cevap bulmaya çalışınız. İş görüşmesinde hangi evrakın istendiğini öğreniniz. İşyerinin personel alırken aradığı nitelikleri ve ağırlıklı olarak önem verdiği konuları bilmek ve bunlara göre hazırlık yapmak için ön araştırma yapınız. Bu iş yerinde başvurmayı düşündüğünüz kısımda çalışan kişilere ulaşarak bu konularda bilgi almaya çalışınız. Bir gece öncesinden giyeceğiniz elbiseleri hazırlayınız ve başvuru dosyanızı tekrar gözden geçiriniz. Erken yatarak tam dinlenmiş olunuz. 

         Giyim ve Görünüm 

         Görünüm, iş başvurularında ilk izlenimin edinilmesi açısından önemli bir faktördür. Nelere dikkat edilmeli?

• Giyisiler renk uyumlu, temiz ve ütülü olmalı,
• Ayakkabılar temiz ve boyalı olmalı,
• Saç temiz ve taranmış olmalı, erkek adaylarda saç-sakal tıraşlı olmalı,
• Tırnaklar kesilmiş ve temiz olmalı,
• Bayanlarda takı ve giyim sade olmalıdır.

Erkekler beyaz gömlek, kravat ve siyah ayakkabı, bayanlar beyaz gömlek veya bluz ve orta yükseklikte topuklu, kapalı ve sade bir ayakkabı tercih edebilirler. Spor, yeni moda veya sade olmayan giyimler görüşmede iyi bir izlenim bırakmayabilir. Rahatsızlık verici ağır kokular kullanılmamalı.        

         Görüşme 

         Görüşme için size verilen randevudan 10-15 dakika öncesinde görüşme yerinde hazır olunuz. Görüşme yerine çok önceden yada randevu saatinden önce gitmek hoş bir izlenim bırakmaz.
         Görüşme odasına girince gülümseyiniz ve “merhaba, adım ……..” diyerek kendinizi tanıtınız, kararlı ancak çok sıkı olmayan bir tarzda tokalaşınız.
         Görüşme için ilk giriş sorusu olan “Nasılsınız, trafik yoğun muydu?” gibi sorulara tebessümle kısa cevaplar veriniz. Nazik, etkili ve akıcı konuşmaya özen gösteriniz.
         “Oturabilirsiniz” denmeden oturmayınız. Otururken yan, kambur yada çok yapmacık bir eda ile oturmayınız.
         Dağınık olmayınız, el ve kol hareketlerinize dikkat ediniz.
         Görüşme anında herhangi bir şey yemeyiniz-içmeyiniz. Sadece size ikram edileni alınız.
         Bilginizin ve tecrübenizin, iş görüşmesini yöneten kişiden (patron, müdür, şef vb.) daha fazla olduğunu düşünseniz dahi, kesinlikle kibirli ve kendini beğenmiş bir izlenim vermeyiniz.
         Görüşmede alacağınız ücretten çok, aday olduğunuz işin niteliği ile ilgilendiğinizi belli ediniz.
         Görüşmede dürüst olunuz ve çekinmeden konuşunuz, yapmacık olmayınız, kendiniz olunuz. Kendinizi tam anlatınız.